در ابتدا باید بگوییم که منشاء ایجاد تعهد می‌تواند قرارداد میان طرفین (متعهد و متعهد له) یا حکم قانون باشد. در اصطلاح حقوقی به تعهدی که حاصل توافق میان متعهد و متعهد له است، تعهد قراردادی می‌گویند. برای مثال، زوج به واسطه امضای عقد نکاح متعهد می‌شود که نفقه و مهریه زوجه را پرداخت کند. در این مثال، تعهد به پرداخت مهریه و نفقه در اثر توافق میان زوج و زوجه ایجاد شده است.

قانونگذار در ماده ۱۰ قانون مدنی به اشخاص اجازه می‌دهد که درباره هر موضوع قانونی و مشروعی با یکدیگر توافق کنند. با توجه به این ماده می‌توان گفت که موضوع تعهد نامه شخصی می‌تواند انجام یا عدم انجام هر عمل قانونی و مشروعی باشد. به عبارت دیگر، هر سندی که موضوع آن قانونی و مشروع باشد، معتبر و موثر است. از سوی دیگر، سندی که به منظور ثبت و ضبط تعهدات غیر قانونی و نامشروع تنظیم می‌شود، باطل و فاقد هرگونه اثر حقوقی خواهد بود.

تعهد قانونی نیز به واسطه حکم قانونگذار ایجاد می‌شود. برای مثال، کسی که عمداً یا در نتیجه سهل انگاری باعث ورود آسیب جسمی یا ضرر مالی به شخص دیگری شده است باید خسارات وارده به او را جبران کند. در این مثال، تعهد به جبران خسارات وارد شده به زیان دیده در اثر حکم قانون ایجاد شده است. باید به این نکته اشاره کنیم که نحوه و شرایط ایجاد تعهدات قانونی در قانون مشخص می‌شود. قانون مسئولیت مدنی و قانون مجازات اسلامی از جمله قوانینی هستند که شرایط و نحوه ایجاد تعهدات قانونی در آن‌ها مشخص شده است.